Sabah yerel saatle 08.00’de başlayan ve resmi olarak 18.00’de sona ermesi gereken oy verme işlemi saat 20: 00’ye kadar uzatıldı. Seçmenlerin oy kullanmaya devam etmesini gerektirecek bir durum oluşması halinde oy verme işlemi belirli aralıklarla saat 24.00’e kadar uzatılabiliyor.

Ülke genelindeki 50 binden fazla merkezde seçmenler sandık başına giderek İran Meclisindeki 290 sandalye ile Uzmanlar Meclisindeki 88 sandalye için oylarını kullanıyor.

Liyakatsizlik, iş bilmezlik ve yolsuzluklara karşı itirazı sandıkta dile getirerek değişim sağlayabiliriz

Başkent Tahran’da oyunu kullanan eski Tahran Belediye Başkanı Gulam Hüseyin Kerbasçi, AA muhabirine yaptığı açıklamada, oy kullanmama çağrısı yapan kişiler olduğuna işaret ederek, “Ben öyle düşünmedim gelip oy verdim. Bana göre (sandığa gitmemek) yanlış bir şey.” diye konuştu.

Kerbasçi, oy verilmezse halkın kendilerinden rahatsız olduğu kişilerin daha da ileri gidebileceğini belirterek, “toplumdaki liyakatsizlik, iş bilmezlik ve var olan yolsuzluklara karşı itirazın sandıkta dile getirilerek değişim sağlanabileceğini” söyledi.

Halkın istediği bazı adayların başvurularının reddedilmesinin oy vermeye engel olmadığını belirten Kerbasçi, “Mesele sadece Meclise vekil göndermek değil, aynı zamanda istemediğiniz kişilerin Meclise girmelerini engellemektir.” ifadesini kullandı.

Mevcut durumu değiştirmek için oy verilmesi gerekiyor

Oyunu Hüseyniye-i İrşad’da kullanan “Milletin Sesi” listesinin öncüsü ve milletvekili adayı eski Meclis Başkan Yardımcısı Ali Mutahhari de yaptığı açıklamada değişim sağlamak istediklerini belirtti.

Mutahhari, “Mevcut duruma itiraz eden arkadaşlar bir kenara oturup oy vermezlerse bu durum devam eder. Mevcut durumu değiştirmek için oy verilmesi gerekiyor.” dedi.

Birçok reformun gerçekleştirilmesi için Parlamentoda güçlü bir azınlık grubu oluşturulması gerektiğini dile getiren Mutahhari, “Bizim kriterimiz itidal ve akılcılığı takip ederek sloganlardan kaçınmak. Bu şekilde parlamentoda ılımlı bir grup oluşturabiliriz.” ifadelerinde bulundu.

Mutahhari, herhangi bir grup ya da cepheye dahil olmadıklarını belirterek insanların seçimlere katılımının artması ile daha iyi ve ılımlı siyasetçilerin Meclise girebileceğini belirtti.

Sorunları bahane edip sandığa gitmemek yanlış

İranlı seçmen Zöhre İranmeniş ise ailece oy vermeye geldiklerini dile getirerek oy vermenin iyi bir fırsat olduğunu söyledi.

Sandığa gitmenin, milletvekillerini seçip ve meclise gönderebilmek için iyi bir fırsat olduğu değerlendirmesinde bulunan İranmeniş, “Her toplumda sorun vardır. Sorun var diye sandığa gitmemek kesinlikle iyi bir şey değil.” diye konuştu.

Oy vermeye gelen öğrenci Dehanı Firuzabadi, seçime katılmanın “doğru bir tercih” olduğunu belirterek, “Seçime katılım hem iyi ve doğru insanların milletvekili olarak Meclise gitmesini sağlayacak, hem de ülkenin güvenliğine katkı verecek. İnşallah katılım fazla olur bana göre katılım iyi görünüyor.” ifadelerinde bulundu.

Bir diğer seçmen Ali Şeki Piledut ise, “Ben bu ülkenin çocuğuyum, oy kullanmayı görevim olarak görüyorum çünkü ülkeme değer veriyorum.” diye konuştu.

İran Meclisinde bulunan 290 sandalye için ülke genelinde 15 binden fazla aday yarışırken Uzmanlar Meclisindeki 88 sandalye için ise 144 aday seçimlere katılıyor.

DEM Parti Grubu, bugün TBMM Genel Kurulu’na, seçim güvenliğini ilgilendiren usulsüzlüklerin araştırılması için verdiği Meclis araştırma önergesinin diğer önergelerin önüne alınarak görüşülmesi için grup önerisi sundu. Önergenin gerekçesini açıklayan DEM Parti Şırnak Milletvekili Nevroz Uysal Aslan, şunları söyledi:

“HER MİTİNGİMİZ, HALK BULUŞMAMIZA YOĞUN BİR TECRİT VE ABLUKA ALTINDA GİRİYORUZ”

“Son yıllarda seçimden seçime iktidar tarafından koşturuluyoruz. Diğer seçimlerde olduğu gibi bu seçimde de seçim güvenliğinin esamesi okunmuyor. 2017 anayasa referandumunda mevzuata aykırı olmasına rağmen mühürsüz oylar geçerli sayıldı. 24 Haziran 2018’de sandık taşımadan, sahte seçmenlere kadar bir sürü usulsüzlükler kabul edildi. 31 Mart 2019’da birçok ilde sahte seçmenler, tek bir adreste binlerce seçmen kaydedildi. Bitlis’te binden fazla sahte seçmen niye var? Şırnak’tasahte seçmen niye var? Seçime 22 partinin girdiği bir yerde vali bir partinin mensubu gibi kapı kapı gezerek oy istiyor. Bugün eş genel başkanlarımızın geçtiği her il, ilçe, beldede yapılan her mitingimiz, halk buluşmamıza yoğun bir tecrit ve abluka altında giriyoruz.”

Öneri üzerine Saadet Partisi Grubu adına İstanbul Milletvekili Mustafa Kaya söz alarak, şunları ifade etti:

“KAMU KAYNAKLARININ BİR SİYASİ PARTİNİN SEÇİM PROPAGANDASI İÇİN KULLANILMASI BİR KUL HAKKIDIR”

“Son yılarda özellikle Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi ile beraber seçim güvenliği ile ilgili endişelerimizin zirve yaptığın görüyoruz. Bizim sandıklara sahip çıkmamız, milli iradenin sandığa olduğu şekliyle yansımasını teminat altına alacak bir yaklaşımın içerisinde olmamız gerekir. Seçimlerin bugün için ‘Biz kazandık oldu’ mantığıyla bir sonuca götürülmesinin sağlıklı bir demokrasi olduğu kanaatinde elbette değiliz. Başta iktidar yetkililerinin seçim güvenliğinin tam teminat altına alındığı bir mantıkla süreç yönetimini sürdürmeleri gerekir. Kamu kaynaklarının bir siyasi partinin seçim propagandası için kullanılması bir kul hakkıdır.”

İYİ Parti Grubu adına söz alan Afyonkarahisar Milletvekili Hakan Şeref Olgun da şöyle konuştu:

“SEÇİMİN GÜVENLİ VE AKILLARDA SORU İŞARETİ BIRAKMAYACAK ŞEKİLDE UYGULANMASI ESAS OLMALIDIR”

“Uzaya astronot dahi gönderdik, gel gelelim ülkemizde gerçekleştirilen bütün seçimlerde hala seçim güvenliği tartışıyoruz. Ülkemizde devlet kurumlarına olan güveni yitirdik, siyasi partiler olarak seçmen listelerini temin edip tek tek kontrol ediyoruz. Gelişmiş demokrasilerde tartışma konusu olmaması gereken seçim güvenliği kavramı ülkemizin öncelikli gündemlerinden biri oldu. seçim öncesi, seçim günü ve seçim sonrası görevinizi hukuka ve meslek ahlakınıza uygun yapın. Kolluk güçleri ve yargı mensupları üzerinden oyun kurmayın. Bütün seçim bölgelerinde seçimin güvenli ve akıllarda soru işareti bırakmayacak şekilde uygulanması esas olmalıdır.”

CHP Grubu adına konuşan Kars Milletvekili İnan Akgün Alp de şunları dile getirdi:

“ORDU ARTI AK PARTİ EŞİTTİR İKTİDAR DENKLEMİ KURMAYA ÇALIŞIYORSUNUZ”

“31 Mart seçimlerine AK Parti nasıl hazırlanmış? Bir seçmen mobilizasyonu deniyorlar. Az oy farkıyla seçim sonuçlarının değiştiği Anadolu’nun bazı ilçelerine ve illere askerlerimizi ve polislerimizi seçmen olarak kaydırmak suretiyle o illerin ve ilçelerin seçim sonuçlarını değiştirmeyi umuyorlar. AK parti için sonun başlangıcı olur bu yöntem. Bugün askerleri ve polisleri seçmen olarak kaydetmek suretiyle ordu artı AK Parti eşittir iktidar denklemi kurmaya çalışıyorsunuz. Bu sizin fikri olarak sonunuzu getirecektir, uyarıyorum. Kars’a seçmen olarak kaydırdığınız 3 bin 500 askerimizi oy kullandıkları okul kapısında bekliyor olacağım ve onların gözlerine bakacağım. Hulusi Akar’ı bu işten vazgeçmeye davet ediyorum.”

DEM Parti’nin grup önerisi AKP ve MHP milletvekillerinin oylarıyla reddedildi.

İYİ Parti Genel Başkanı Meral Akşener, “İYİ Parti olarak önce yerel seçimlerde sonra 2028 seçimlerinde bu sistemi değiştireceğimiz kaydıyla yolumuza devam ediyoruz. Allah’ın izniyle seçimi kazanacağımıza inanıyorum. Ondan sonra hiç beklemeden çok hızlı bir şekilde parlamenter demokrasiye geçiş sağlanacak. Burada kimse bizim düşmanımız değil. Bu sistemin başına arkadaşlarımdan birini de koysak bir sene sonra kafayı yer. Meselemiz Erdoğan’ın gitmesi, yerine bir başkasının gelmesi değil. Bu sistemin değişmesidir” dedi.

İYİ Parti Denizli İl Başkanlığı, Nihat Zeybekci Kongre ve Kültür Merkezi’nde aday tanıtım toplantısı düzenlendi. Toplantıya, İYİ Parti Genel Başkanı Meral Akşener’in yanı sıra çok sayıda partili katıldı. Toplantıda konuşan Akşener, Türkiye’de en eski kadın siyasetçi olduğunu ve eskiden siyasetçilerin halkın önünde saygılı olduğunu belirterek, “Eskiden siyasetçi parmağını seçmene sallayamazdı. Birinin oyu ve diğerinin oyu eşitti. Her oy bir vebaldi. Şimdi bunu Türkiye terk etti. Siyasetçi, lord haline geldi, seçmenin siyasetçi karşısında hazır ol da durmasına döndük. Seçmen istismar edildi, ayrım gözetildi. Ama biz milletin sesine kulak vermek zorunda olduğumuz konusunda yola çıktık. İyi, kötü başarılı olduk. Sayemizde emekli maaşlarına dikkat çekilmişse, vatandaşın, seçmenin sesi olma görevimizdendir. İktidar hizmet etmekle, muhalefet ise vatandaşın avukatı olmakla görevlidir. Birbirlerini gagalaya gagalaya bunu unutuyorlar. Biz esnaf esnaf gezerek, kadının, sanayicinin, öğrenmenin, emeklinin var olduğunu kayda aldırdık ve seçmenin sesini meclise getirdik. Sonuç olarak iktidarın gözünü onlara çevirdik. Çok başarılı olduk mu, tam değil. Bizim fikirlerimiz vatandaştan yana mesela, en düşük emekli maaşı asgari ücret kadar olmalıdır. Kimsenin elini sıkmayan hür ve müstakil adayları ile İYİ Parti var. 2028 yılında genel seçimlerde, iyi belediyeciliği görerek bunlar çalmıyor, yandaş kayırmıyor diyerek İYİ Parti’yi iktidar edeceksiniz” dedi.

‘MESELEMİZ SİSTEMİN DEĞİŞMESİ’

Konuşmasına 2028 genel seçimlerini kazanacaklarını söyleyerek devam eden Akşener, bir partilinin “Parlamenter sisteme tekrar dönecek miyiz?” Sorusunu yanıtladı. Akşener, “Bizim bu yolculuğumuzun gerekçesi o, ben neden 2018’de el sıkışayım. Neden kendi başımıza gitmeyelim. 2019’da niçin bir başka partiye ‘Gel beraber bir berber dükkanı kuralım’ diyeyim de çırak çıkalım. İstanbul ve Ankara’nın alınması, 2023 seçimlerinde bu ucube sistemin değiştirilmesine yönelik önemli bir umuttu. Dolayısıyla biz şimdi İYİ Parti olarak önce yerel seçimlerde sonra 2028 seçimlerinde bu sistemi değiştireceğimiz kaydıyla yolumuza devam ediyoruz. Allah’ın izniyle seçimi kazanacağımıza inanıyorum. Ondan sonra hiç beklemeden çok hızlı bir şekilde parlamenter demokrasiye geçiş sağlanacak. Burada kimse bizim düşmanımız değil. Bu sistemin başına arkadaşlarımdan birini de koysak bir sene sonra kafayı yer. Meselemiz Erdoğan’ın gitmesi yerine bir başkasının gelmesi değil. Bu sistemin değişmesidir” diye konuştu.

DENİZLİ BÜYÜKŞEHİR BELEDİYE VE İLÇE BELEDİYE BAŞKAN ADAYLARINI TANITTI

Akşener, konuşmasının ardından başta İYİ Parti Denizli Büyükşehir Belediye Başkanı Adayı Yasin Öztürk’ü ve sırasıyla ilçe belediye başkan adaylarını tanıttı. İYİ Parti Denizli ilçe Belediye Başkan adayları şu isimlerden oluştu:

Babadağ Belediye Başkan Adayı Ali Atlı, Pamukkale Belediye Başkan Adayı Türkay Berberoğlu, Merkezefendi Belediye Başkan Adayı Fatih Coşkun, Çivril Belediye Başkan Adayı İsmail Çorbacıoğlu, Acıpayam Belediye Başkan Adayı Mahir Altu, Tavas Belediye Başkan Adayı Emin Barıner, Honaz Belediye Başkan Adayı Osman Çaybaşı, Sarayköy Belediye Başkan Adayı Ahmet Çelikak, Buldan Belediye Başkan Adayı Mustafa Gülbay, Çameli Belediye Başkan Adayı Sezai Turhan, Serinhisar Belediye Başkan Adayı Şükrü Averi, Bozkurt Belediye Başkan Adayı Zafer Kocaman, Güney Belediye Başkan Adayı Alaattin Gümüş, Çardak Belediye Başkan Adayı Mehmet Çakmak, Bekilli Belediye Başkan Adayı Kemal Karaman, Beyağaç Belediye Başkan Adayı Seyhan Demirel, Baklan Belediye Başkan Adayı Celal Tuyji oldu.

Yüksek Seçim Kurulu’nun (YSK) 1 Ocak’ta başlayan seçim takvimi işliyor. Seçim süreci, oy kullanma ve oyların sayılmasına ilişkin 15 soru ve yanıtları, AA muhabiri tarafından derlendi.

1- Askıya çıkan seçmen listeleri ne zamana kadar kontrol edilebilecek?

Seçmen listeleri muhtarlıklarda askıya çıkarıldı. Seçmenlerin isimlerini 17 Ocak Çarşamba gününe kadar kontrol etmesi gerekiyor. Listede isimlerini bulamayanlar, il ve ilçe nüfus müdürlüklerine başvuracak.

2- Seçmen listeleri ne zaman kesinleşecek?

7 Şubat’ta, seçmen kütükleri kesinleştirilecek, seçmenlerin oy vereceği yer ve sandıkların belirlenmesine başlanacak. Seçmenlerin oy vereceği yer ve sandıklar 11 Şubat’ta tamamlanacak.

3 – Seçmen bilgi kağıdı ne zaman gelir?

Seçmen bilgi kağıtlarının dökümüne ve dağıtımına 29 Şubatta başlanacak. 24 Martta seçmen bilgi kağıtlarının seçmenlere dağıtımı tamamlanacak.

4 – Seçime kaç siyasi parti katılacak?

YSK, 36 siyasi partinin katılabilme yeterliliğine sahip olduğunu belirledi.

Buna göre, alfabetik sırayla seçime katılabilecek partiler Adalet Birlik Partisi, Adalet Partisi, Adalet ve Kalkınma Partisi, Anadolu Birliği Partisi, Anavatan Partisi, Aydınlık Demokrasi Partisi, Bağımsız Türkiye Partisi, Büyük Birlik Partisi, Büyük Türkiye Partisi, Cumhuriyet Halk Partisi, Demokrasi ve Atılım Partisi, Demokratik Sol Parti, Demokrat Parti, Emek Partisi, Gelecek Partisi, Genç Parti, Güç Birliği Partisi, Hak ve Özgürlükler Partisi, Halkın Kurtuluş Partisi, Halkların Eşitlik ve Demokrasi Partisi, Hür Dava Partisi, İYİ Parti, Memleket Partisi, Millet Partisi, Milliyetçi Hareket Partisi, Milli Yol Partisi, Saadet Partisi, Sol Parti, Türkiye İşçi Partisi, Türkiye Komünist Hareketi, Türkiye Komünist Partisi, Vatan Partisi, Yeniden Refah Partisi, Yenilik Partisi, Yeni Türkiye Partisi ile Zafer Partisi seçime katılabilecek.

5 – Siyasi partilerin belediye başkan adaylarının listeleri ne zaman netleşecek?

Siyasi partilerin aday adayı listelerini ilgili seçim kurullarına 31 Ocak’a kadar bildirmesi gerekecek. Siyasi partiler, aday listesindeki eksiklikleri 22 Şubat’a kadar tamamlayacak. Geçici aday listeleri 23 Şubat’ta, kesin aday listeleri 3 Mart’ta ilan edilecek.

6 – Büyükşehir belediyesi sınırlarında yaşayan seçmen neler için oy kullanacak?

Her seçmen, kanunda sayılan istisnalar dışında, hangi sandık seçmen listesinde kayıtlı ise ancak o sandıkta oy kullanabilecek. Bir seçmen, hangi seçim çevresinin seçmeni ise ancak o seçim çevresinde yapılan seçimler için oy kullanabilecek.

Adana, Ankara, Antalya, Aydın, Balıkesir, Bursa, Denizli, Diyarbakır, Erzurum, Eskişehir, Gaziantep, Hatay, İstanbul, İzmir, Kahramanmaraş, Kayseri, Kocaeli, Konya, Malatya, Manisa, Mardin, Mersin, Muğla, Ordu, Sakarya, Samsun, Şanlıurfa, Tekirdağ, Trabzon ve Van’daki seçmenler, “büyükşehir belediye başkanı”, “belediye başkanı”, “belediye meclis üyeliği” ile “muhtarlık ve ihtiyar heyeti” için oy kullanacak.

7 – Büyükşehir olmayan illerde neler için oy verilecek?

Büyükşehir olmayan illerde ise “il genel meclisi üyeliği”, “belediye başkanı”, “belediye meclis üyeliği” ve “muhtarlık ve ihtiyar heyeti” için oy verilecek.

8 – Köyde yaşayan seçmen neler için kullanacak?

Köylerde ise “il genel meclisi üyeliği” ile “muhtarlık ve ihtiyar meclisi” için oy atılacak.

9 – Oy pusulaları ne renk?

Büyükşehir belediye başkanlığına ilişkin oy pusulası “beyaz”, il genel meclisi üyeliklerine ilişkin pusula “turuncu”, belediye başkanlığına ilişkin oy pusulası “mavi”, belediye meclisi üyeliğine ilişkin oy pusulası ise “sarı” renkli olacak.

10 – Tüm pusulalar kaç zarfa koyulacak?

Seçmenler tüm oy pusulalarını tek zarfa koyacak.

11 – Oy verme işlemi hangi saatler arasında yapılacak?

YSK, seçimin mart ayında olması nedeniyle mevsim şartları ve güneşin batış saatini dikkate alarak, doğudaki 32 ilde oy verme saatini bir saat erkene aldı. Bu nedenle, Adıyaman, Ağrı, Artvin, Bingöl, Bitlis, Diyarbakır, Elazığ, Erzincan, Erzurum, Gaziantep, Giresun, Gümüşhane, Hakkari, Kars, Malatya, Kahramanmaraş, Mardin, Muş, Ordu, Rize, Siirt, Sivas, Trabzon, Tunceli, Şanlıurfa, Van, Bayburt, Batman, Şırnak, Ardahan, Iğdır, Kilis illerinde ve bu illerde bulunan ceza infaz kurumlarında oy vermenin başlangıç ve bitiş saatleri 07.00-16.00 olarak uygulanacak.

Bu illerin dışında kalan diğer illerde oy verme saatleri 08.00-17.00 olacak.

12 – Oylar saat kaçta sayılmaya başlayacak?

Oy verme saatlerinin 07.00-16.00 olduğu illerde saat 16.00’dan önce, diğer illerde saat 17.00’den önce oylar sayılmaya başlanamayacak. Sandık seçmen listesindeki bütün seçmenler oylarını kullanmış olsalar bile oy vermenin bitim saatinden önce sandıklar kesinlikle açılmayacak.

13 – Önce hangi oylar sayılacak?

Büyükşehirlerde, sırasıyla büyükşehir belediye başkanlığı, belediye başkanlığı, belediye meclisi üyeliği ve muhtarlık, diğer illerde, sırasıyla belediye başkanlığı, belediye meclisi üyeliği, il genel meclisi üyeliği ve muhtarlık, seçimlerine ait oy pusulalarının sayım ve dökümü yapılacak.

14 – Yurt dışındaki seçmen oy kullanacak mı?

Yurt dışı seçmen kütüğüne kayıtlı her seçmen, milletvekili genel seçimi, Cumhurbaşkanı seçimi ve halkoylamasında, yurt dışı temsilciliklerde ve gümrük kapılarında kurulacak sandıklarda oy verme hakkına sahip. Yurt dışındaki seçmenler yerel seçimde oy kullanamıyor.

15- Cezaevindeki seçmenler oy kullanabilecek mi?

Anayasa’ya göre, taksirli suçlardan hüküm giyenler hariç ceza infaz kurumlarında bulunan hükümlüler oy kullanamıyor. Ceza infaz kurumlarında bulunan tutuklular ile taksirli suçlardan hükümlüler için bu seçimde de cezaevlerinde sandık kurulacak.